#LyX 1.4.1 created this file. For more info see http://www.lyx.org/
\lyxformat 245
\begin_document
\begin_header
\textclass article
\language turkish
\inputencoding auto
\fontscheme default
\graphics default
\paperfontsize default
\spacing single
\papersize default
\use_geometry false
\use_amsmath 1
\cite_engine basic
\use_bibtopic false
\paperorientation portrait
\secnumdepth 3
\tocdepth 3
\paragraph_separation skip
\defskip medskip
\quotes_language english
\papercolumns 1
\papersides 1
\paperpagestyle default
\tracking_changes false
\output_changes false
\end_header

\begin_body

\begin_layout Title
Pardus A��l�� Sistemi
\end_layout

\begin_layout Standard
\begin_inset LatexCommand \tableofcontents{}

\end_inset


\newpage

\end_layout

\begin_layout Section
Giri�
\end_layout

\begin_layout Standard
��letim sistemi �ekirde�inin �al��maya ba�lad��� andan, kullan�c�n�n giri�
 yapabilece�i ana kadar yap�lan i�lemler, a��l�� (init) s�recidir.
 Dosya sistemlerinin ba�lanmas�, donan�m s�r�c�lerinin y�klenmesi, sistem
 servislerinin ba�lat�lmas� ve grafik arabiriminin �al��t�r�l�p, giri� ekran�n�n
 g�sterilmesi bu s�recin kapsam�ndad�r.
\end_layout

\begin_layout Standard
Bilgisayar kapat�laca�� zaman, servislerin durdurulmas�, ba�lanm�� dosya
 sistemlerinin ayr�lmas� da ayn� sistem taraf�ndan y�r�t�l�r.
\end_layout

\begin_layout Standard
Pardus 1.1 s�r�m� ile birlikte kabuk tabanl� klasik a��l�� sistemini terkedip,
 M�d�r ad�yla geli�tirdi�imiz yeni bir sisteme ge�tik.
 Bu belge, daha h�zl� a��l�� sa�layan, Python diliyle yaz�ld��� i�in geli�tirmes
i ve bak�m� daha kolay olan bu yeni sistemin kullan�m�n� anlatmaktad�r.
\end_layout

\begin_layout Standard
A��l�� s�reci, temel kullan�m ve ayarlar b�l�mleri kullan�c�lara y�nelik
 olup, temel kavramlar� ve �zel durumlarda gerekebilecek bilgileri anlatmaktad�r.
\end_layout

\begin_layout Standard
Paketleme bilgileri ve servis betikleri b�l�mleri, sistem y�neticilerine
 ve entegrat�rlere y�nelik olup, pisi paketi yaparken, yada ���nc� parti
 bir programa pardus deste�i verirken gerekli olan bilgileri vermektedir.
\end_layout

\begin_layout Standard
Teknik yap� b�l�m�, programc�lara y�nelik olup, incelemek ve geli�tirmek
 isteyenlere m�d�r�n bile�enlerini ve teknik ayr�nt�lar�n� anlatmaktad�r.
\end_layout

\begin_layout Section
A��l�� S�reci
\end_layout

\begin_layout Standard
Bilgisayar a��l�nca, anakart �zerindeki BIOS (Basic Input/Output System,
 Temel Giri�/��k�� Sistemi) ad� verilen yaz�l�m �al��maya ba�lar.
 Kendi i� denetleme ve donan�m haz�rlama s�recini tamamlad�ktan sonra, �ntan�ml�
 a��l�� ayg�t�ndan (bu ba�l� bir harddisk, CD okuyucu, ya da USB disk olabilir),
 MBR (Master Boot Record, Ana �ny�kleme Kayd�) ad� verilen ve s�z konusu
 kay�t ortam�n�n en ba��nda bulunan ufak �ny�kleyici yaz�l�m� y�kler ve
 �al��t�r�r.
\end_layout

\begin_layout Subsection*
�ny�kleyici
\end_layout

\begin_layout Standard
Pardusun kurulumu s�ras�nda, �ntan�ml� �ny�kleyici yaz�l�m� Grub, kurulum
 yapt���n�z diskin ba��na yerle�tirilecek, ve diskte ba�ka i�letim sistemleri
 varsa, bunlar da Grub ayar dosyas�na yaz�lacakt�r.
 B�ylece bilgisayar� a��nca kar��s�n�za ��kacak Grub men�s�nden hangi i�letim
 sistemini a�mak istedi�inizi se�ebilirsiniz.
\end_layout

\begin_layout Standard
�ny�kleyici, BIOS yordamlar�n� kullanarak se�ti�iniz i�letim sistemi �ekirde�ini
 belle�e y�kletir ve �al��may� �ekirde�e devreder.
\end_layout

\begin_layout Standard
Linux �ekirde�i, i�erece�i donan�m s�r�c�leri se�ilerek �zelle�tirilmi�
 bi�imlerde derlenebilmektedir.
 Bu s�r�c�ler �ekirde�in i�ine dahil edilebildi�i gibi, gerekti�i anda y�klenece
k mod�ller olarak da sistemde bulunabilirler.
 Kullan�lmayan s�r�c�ler �ekirde�in boyutunu ve bellek kullan�m�n� artt�rd�klar�
 i�in, Pardusta donan�m s�r�c�lerini olabildi�ince ayr� mod�ller halinde
 da��t�yoruz.
 Bu �ekilde, �al��an bir sistemde bir mod�l� ��kart�p, yeni s�r�m�n� y�kleyerek
 kolayca g�ncellemek de m�mk�n olmaktad�r.
\end_layout

\begin_layout Standard
�ny�kleyiciden �ekirde�e ge�i� s�ras�nda, depolama ayg�t�n�n s�r�c�s�n�
 i�ermeyen bir �ekirdek, �ny�kleyici, ayg�t� BIOS arac�l���yla kulland���
 i�in kolayca y�klenebilir, ama y�netimi BIOS'tan al�nca bu ayg�ta eri�emeyece�i
 i�in a��l�� s�recine devam edemez.
 �ok say�da depolama ayg�t�n�n s�r�c�lerini �ekirdek i�ine koymak pratik
 olmad��� i�in, bu soruna �are olarak initrd (init ram disk, a��l�� bellek
 diski) denilen ikinci bir dosya, �ny�kleyici taraf�ndan �ekirdekle birlikte
 belle�e y�klenir.
 Bu dosya i�inde, ufak bir dosya sistemi �eklinde, daha az yayg�n olan depolama
 ayg�t� s�r�c�leri bulunmaktad�r.
 �ekirdek buradan gerekli s�r�c� varsa y�kledikten sonra, bu dosyay� bellekten
 atar.
\end_layout

\begin_layout Subsection*
�ekirdek
\end_layout

\begin_layout Standard
�ekirdek donan�m y�netimini ele al�p, haz�rl�klar�n� tamamlad�ktan sonra,
 k�k (root) dizin olarak belirtilen yerdeki dosya sistemini a�arak, burada
 /sbin/init program�n� �al��t�r�r.
 Bu program temel s�re� olarak, di�er s�re�leri y�netir.
 Belli olaylar (a��l��, kapatma komutu, g�� y�netimi, vs) oldu�unda ayar
 dosyas�nda belirtilen komutlar� �al��t�r�r.
\end_layout

\begin_layout Subsection*
M�d�r
\end_layout

\begin_layout Standard
M�d�r�n ana k�sm� olan /sbin/mudur.py komutu, a��l�� s�ras�nda init taraf�ndan
 �a�r�ld���nda, ayg�t y�netimi ve otomatik donan�m tan�ma (hotplug) i�in
 kullan�lan udev servisini ba�lat�r.
 Bu servis bilgisayara USB disk yada CD gibi bir �ey takt���n�zda, bu olayla
 ilgilenen programlar�n otomatik �al��t�r�lmas�, tak�lan ayg�ta eri�im i�in
 gereken /dev dizini alt�ndaki dosyalar�n olu�turulmas� gibi i�leri yapar.
 M�d�r daha sonra depolama ayg�tlar�ndaki dosya sistemlerini kontrol eder
 ve ba�lar.
 M�d�r�n di�er bir par�as� olan /sbin/muavin.py arac�l���yla, bilgisayarda
 haz�r bulunan (coldplug) ve s�r�c�s� initrd i�inde olmayan donan�mlar�n
 s�r�c�lerini y�kletir.
 Muavin yeni bir donan�m tak�ld���nda da udev taraf�ndan �a�r�lmakta ve
 s�r�c� y�kleme i�ini yapmaktad�r.
 M�d�r, sistem saatini donan�m saatiyle senkronize ettikten ve temel a�
 ayarlar�n� da yapt�ktan sonra, Pardus'un sistem yap�land�rma arac� olan
 �omar'� ba�lat�r.
 En son olarak �omar'a servisleri �al��t�rmas� komutunu verir.
\end_layout

\begin_layout Standard
Kapan�� s�ras�nda �a�r�ld���nda ise, �nce �omar'a servisleri durdurmas�
 komutunu verir.
 Sonra sistem saatini tekrar donan�m saati ile senkronize eder.
 En son olarak ba�l� dosya sistemlerini d�zg�n bir �ekilde ay�rarak, veri
 kayb� olmadan kapanmalar�n� sa�lar.
 M�d�r i�ini bitirdikten sonra init komutu bilgisayar� kapatmas� yada yeniden
 ba�latmas� i�in gerekli komutu �ekirde�e verir.
\end_layout

\begin_layout Subsection*
Servisler
\end_layout

\begin_layout Standard
Arkaplanda �al��arak kullan�c�ya yada di�er programlara bir tak�m hizmetler
 sunan yaz�l�mlard�r.
 �rne�in zemberek uygulamalara T�rk�e yaz�m denetimi deste�i sa�larken,
 DBus masa�st� uygulamalar�n�n ileti�imini, cups ise yaz�c� deste�ini sa�lar.
 Uzaktan eri�im sa�layan SSH gibi sunucu yaz�l�mlar� da birer servis olarak
 �al��makta ve y�netilebilmektedir.
\end_layout

\begin_layout Standard
Servisler ba�lat�ld���nda, KDM (KDE Desktop Manager, KDE Masa�st� Y�neticisi)
 servisi, g�r�nt�ye kullan�c� giri� ekran�n� getirir.
 Buradan kullan�c� ve parolas� ile giri� yap�ld���nda da o kullan�c�n�n
 masa�st� y�klenir ve �al��maya ba�lar.
\end_layout

\begin_layout Section
Temel Kullan�m
\end_layout

\begin_layout Standard
A��l�� ve donan�m tan�ma sistemi b�y�k �l��de otomatik �al��maktad�r.
\end_layout

\begin_layout Standard
Bilgisayar�n�zda hangi servislerin kurulu oldu�unu g�rmek, bunlar�n a��l��ta
 ba�lay�p ba�lamayaca��n� ayarlamak, servislerin �al��ma durumunu denetlemek,
 gerekti�inde yeniden ba�latmak gibi i�ler i�in, Pardus Yap�land�rma Merkezi
 i�inde Sistem Se�eneklerinde bulunan Servis Y�neticisi yaz�l�m�n� kullanabilirs
iniz.
\end_layout

\begin_layout Standard
Komut sat�r�ndan ve betiklerden servisleri y�netebilmek i�in /bin/service
 komutu da bulunmaktad�r.
\end_layout

\begin_layout Standard
Kurulu servisleri ve durumlar�n� g�rmek i�in:
\end_layout

\begin_layout LyX-Code
service
\end_layout

\begin_layout Standard
komutunu parametresiz olarak veya list parametresi ile verebilirsiniz.
\end_layout

\begin_layout LyX-Code
service openssh start
\end_layout

\begin_layout LyX-Code
service openssh stop
\end_layout

\begin_layout LyX-Code
service openssh restart
\end_layout

\begin_layout Standard
komutlar� ilk parametre olarak verilen servisi ba�latacak, durduracak, ve
 durdurup tekrar ba�latacakt�r.
\end_layout

\begin_layout LyX-Code
service openssh reload
\end_layout

\begin_layout Standard
komutu baz� servislerde, sunucunun durdurulmadan, ayar dosyalar�n� y�kleyip
 kendisine �eki d�zen vermesini sa�lar.
 Her servis i�in ge�erli de�ildir.
\end_layout

\begin_layout LyX-Code
service openssh on
\end_layout

\begin_layout LyX-Code
service openssh off
\end_layout

\begin_layout Standard
komutlar� ile ayn� �ekilde servisleri a��p kapayabilirsiniz.
 Bu �ekilde a��p kapatt���n�z servisler start ve stop'tan farkl� olarak,
 bir dahaki a��l��ta ayn� durumda ba�layacaklard�r.
\end_layout

\begin_layout Subsection*
�al��ma Seviyeleri
\end_layout

\begin_layout Standard
Temel s�re� g�revini y�r�ten init komutu bir �al��ma seviyesi (runlevel)
 kavram�na sahiptir.
 Tarihsel olarak 0 ile 6 aras�ndaki bu �al��ma seviyesi sistemi �e�itli
 durumlara getirmek i�in kullan�l�r.
 Bu seviyeler,
\end_layout

\begin_layout Description
0 Sistemi kapat
\end_layout

\begin_layout Description
1 Sistemi tek kullan�c�l� moda ge�ir
\end_layout

\begin_layout Description
2-5 Kullan�c� tan�ml�
\end_layout

\begin_layout Description
6 Sistemi yeniden ba�lat
\end_layout

\begin_layout Standard
�al��ma seviyesini de�i�tirmek i�in /sbin/telinit komutu kullan�labilir.
 Hangi seviyede ne yap�laca�� /etc/inittab dosyas�nda belirlenir.
 Pardus'ta bu seviyeler kendilerine kar��l�k gelen parametre ile m�d�r�
 �a��rmakta ve kullan�c� tan�ml� seviyelerden yaln�z bir tanesi normal �al��ma
 seviyesi olarak kullan�lmaktad�r.
 Bu m�d�r parametreleri,
\end_layout

\begin_layout Description
sysinit Temel a��l�� i�lemlerini yap
\end_layout

\begin_layout Description
boot Geri kalan a��l�� i�lemlerini yap
\end_layout

\begin_layout Description
shutdown Kapan�� i�lemlerini yap (seviye 0)
\end_layout

\begin_layout Description
single Tek kullan�c�l� moda ge� (seviye 1)
\end_layout

\begin_layout Description
default Servisleri �al��t�r (seviye 3)
\end_layout

\begin_layout Description
reboot Kapan�� i�lemlerini yap (seviye 6)
\end_layout

\begin_layout Standard
Burada ihtiya� duyabilece�iniz bir seviye, telinit S yada telinit 1 komutuyla
 ge�ebilece�iniz tek kullan�c�l� seviyedir.
 Bu seviyede m�d�r servisleri kapat�r, ve yetkili (root) kullan�c� olarak
 giri� yaparak sistemi onarma gibi i�leri yapabilirsiniz.
 Normal �al��maya d�nmek i�in telinit 3 komutunu verebilirsiniz.
\end_layout

\begin_layout Standard
Kapan�� i�in basit�e reboot veya halt komutlar�n� kullanabilirsiniz, daha
 esnek kapan�� i�lemleri i�in shutdown komutuna bak�n.
\end_layout

\begin_layout Subsection*
Kay�tlar
\end_layout

\begin_layout Standard
Sistem dili, klavye haritas� ve yereli m�d�rde �ntan�ml� de�erlere sahiptir,
 /etc/conf.d/mudur dosyas�ndan ayarlanabilmektedir, ve mudur �ekirdek parametresi
 ile de de�i�tirilebilmektedir.
 M�d�r bu de�erleri belirledikten sonra, kdm gibi programlar�n ayn� yerleri
 dola�madan kolayca alabilmesi i�in, /etc/mudur/ dizini i�indeki keymap,
 language ve locale adl� dosyalara yazar.
\end_layout

\begin_layout Standard
M�d�r, /var/log/mudur.log dosyas�na kar��la�t��� olaylar� kaydetmektedir.
 �rnek bir dosyadan bir kesit:
\end_layout

\begin_layout LyX-Code
Aug 26 13:55:08 (up 7.65) /sbin/mudur.py sysinit
\end_layout

\begin_layout LyX-Code
Aug 26 10:55:15 (up 14.44) /sbin/mudur.py boot
\end_layout

\begin_layout LyX-Code
Aug 26 10:55:16 (up 15.84) /sbin/mudur.py default
\end_layout

\begin_layout LyX-Code
Aug 26 15:58:42 (up 18221.40) /sbin/mudur.py shutdown
\end_layout

\begin_layout Standard
Sat�rlar, tarih (�al��ma s�resi) bilgi bi�imindedir.
 �al��ma s�resi �ekirdek �al��maya ba�lad��� andan itibaren ge�en saniye
 olarak hesaplanmaktad�r.
 A��l�� s�ras�nda sistem saati donan�m saati ile senkronize edilirken tarih
 k�sm�nda saatte bir d�zeltme oldu�u i�in olay�n zaman�n� daha do�ru g�stermek
 i�in konmu�tur.
\end_layout

\begin_layout Standard
�rnekte, sekizinci saniyeye do�ru m�d�r, temel a��l�� i�lemleri i�in init
 taraf�ndan �a�r�lmakta, onbe�inci saniyeye do�ru geri kalan a��l�� i�lemleri
 i�in �a�r�lmakta, ve onalt�nc� saniyeye do�ru ise servisleri �al��t�rmas�
 i�in �a�r�lmaktad�r.
 Yakla��k be� saatlik bir �al��man�n sonunda ise kapan�� i�lemleri i�in
 devreye girmi�tir.
\end_layout

\begin_layout Standard
Normal �al��mada yaln�zca uyar� ve hata mesajlar� ile �a�r�lma durumlar�
 bu dosyaya yaz�lmaktad�r.
 E�er m�d�r�n t�m ��kt�s�n�n kaydedilmesini isterseniz, /etc/conf.d/mudur
 i�inde bir debug=1 sat�r�yla, ya da �ny�kleyiciden verece�iniz bir mudur=debug
 �ekirdek parametresiyle bunu a�abilirsiniz.
\end_layout

\begin_layout Subsection*
Di�er Komutlar
\end_layout

\begin_layout Subsubsection*
/sbin/muavin.py
\end_layout

\begin_layout Standard
Ayg�t s�r�c�lerini y�kleyen muavin, --debug parametresiyle �a�r�ld���nda
 buldu�u ayg�tlar i�in hangi s�r�c�leri y�kleyece�ini listeler.
 Donan�m tan�ma ile ilgili bir aksilik oldu�unda, bilgi verici olabilir.
 Bu s�r�c�leri y�klemesini istiyorsan�z ise --coldplug parametresini kullanabili
rsiniz.
\end_layout

\begin_layout Subsubsection*
/sbin/update-environment
\end_layout

\begin_layout Standard
Normal bir �al��mada ihtiyac�n�z olmayacak bu komutu, e�er elle bir program
 derlemi�seniz kullanman�z gerekebilir.
\end_layout

\begin_layout Standard
Baz� programlar, sistemde ve kullan�c� oturumlar�nda ayarlanmas� gereken
 �evre de�i�kenlerine ihtiya� duyarlar.
 �rne�in Java, JAVA_HOME adl� bir de�i�kende sistemdeki Java i�leticisinin
 bulundu�u dizinin ad�n�n bulunmas�n� ister.
 QT gibi, kitapl�klar�n� /usr/lib gibi standart konumlar�n d���nda /usr/qt/3/lib
 gibi dizinlere koyan uygulamalar ise, y�klenecek kitapl�klar�n bulunabilece�i
 yerleri g�steren LDPATH gibi �evre de�i�kenlerine kendi dizinlerini eklemek
 isterler.
\end_layout

\begin_layout Standard
Program paketlerinin kolayca bu de�i�kenlere de�er atayabilmesi i�in, /etc/env.d
 dizini kullan�lmaktad�r.
 Bir pisi paketi buraya bir dosya koydu�unda, �omar arac�l���yla �al��t�r�lan
 update-environment komutu, bu dosyalar� okuyup sistem kabu�u i�in bir profil
 dosyas� olu�turmakta, e�er kitapl�k yollar� de�i�mi�se, /etc/ld.so.conf dosyas�n�
 yeni yollar� i�erecek �ekilde de�i�tirmekte, ve /sbin/ldconfig komutunu
 �a��rarak bu yeni dizinlerdeki kitapl�klar�n taranarak dinamik kitapl�k
 y�kleyicinin /etc/ld.so.cache dosyas�nda indekslenmesini sa�lamaktad�r.
\end_layout

\begin_layout Subsubsection*
/sbin/update-modules
\end_layout

\begin_layout Standard
Normal bir �al��mada ihtiyac�n�z olmayacak bu komutu, e�er elle bir �ekirdek
 mod�l� derlemi�seniz kullanman�z gerekebilir.
\end_layout

\begin_layout Standard
�ekirdek mod�lleri i�eren pisi paketleri kurulduktan sonra, �omar arac�l���yla
 �a�r�lan bu komut, /sbin/depmod komutunu �al��t�rarak, �al��makta olan
 �ekirdek i�in, bu mod�llerin hangi ayg�tlar� desteklediklerini ve birbirlerine
 olan ba��ml�l�klar�n� g�steren modules.*map, modules.dep, modules.alias dosyalar�n
� olu�turmaktad�r.
 Her bir �ekirdek i�in /lib/modules/2.6.16.24-49/ gibi dizinlerde bulunan bu
 dosyalar, muavin ve modprobe komutu taraf�ndan kullan�lmaktad�r.
\end_layout

\begin_layout Standard
Ayr�ca e�er paket /etc/modules.d/ dizini alt�na bir dosya yerle�tirmi�se,
 bu dosyalar taranarak, mod�ller i�in y�kleme �ekil ve parametrelerini g�steren
 /etc/modprobe.conf dosyas� g�ncellenmektedir.
\end_layout

\begin_layout Section
Ayarlar
\end_layout

\begin_layout Subsection*
�ny�kleyici Ayarlar�
\end_layout

\begin_layout Standard
�ny�kleyicinin men�s�ndeki i�letim sistemleri, ve �ekirde�in hangi se�eneklerle
 �al��t�r�laca��, /boot/grub/grub.conf dosyas�ndan ayarlanmaktad�r.
 Grub program�n�n belgelerinde bu ayarlarla ilgili detayl� bilgi alabilirsiniz.
 Bilgisayar a��l�rken, Grub men�s� ��kt���nda, a�aca��n�z sistemin �zerindeyken
 e tu�una basarak da, bu ayarlar� o a��l��a mahsus olarak de�i�tirebilirsiniz.
\end_layout

\begin_layout Standard
��letim sistemi girdilerindeki kernel sat�rlar�, y�klenecek Linux �ekirde�ini
 ve parametrelerini belirtmektedir.
 S�z dizimi
\end_layout

\begin_layout LyX-Code
kernel (ayg�t)/dosya prm1=de�er prm2=de�er1,de�er2 prm3 ...
\end_layout

\begin_layout Standard
bi�imindedir.
 �lk bilgi y�klenecek �ekirde�in bulundu�u depolama ayg�t� ve �ekirde�in
 dosya ad�d�r.
 Daha sonra bu �ekirde�e verilen parametreler gelmektedir.
 Parametreler tek ba��na, bir de�ere sahip, yada birden fazla de�erli olabilir.
\end_layout

\begin_layout Standard
Gerekebilecek baz� �ekirdek parametreleri:
\end_layout

\begin_layout Description
quiet �ntan�ml� gelen bu se�enek �ekirde�in donan�mlar� tararken buldu�u
 teknik bilgileri ekrana basmas�n� �nler, m�d�r �al��madan �nce olu�an bir
 donan�m sorunu varsa, bu se�ene�i kald�rarak daha fazla bilgi alabilirsiniz.
\end_layout

\begin_layout Description
splash A��l��ta grafik logo g�sterilmesini sa�lar, metin ekranda a��l��
 i�in, bu se�ene�i ve console se�ece�ini kald�r�n.
\end_layout

\begin_layout Description
noacpi Standartlara uygun olmayan baz� BIOS'larda bu se�enekle �ekirde�i
 �al��t�rmak m�mk�n olmaktad�r.
\end_layout

\begin_layout Description
mudur Bu se�enekle m�d�r�n baz� ayarlar�n� de�i�tirebilirsiniz.
 M�d�r ayarlar� b�l�m�nde daha ayr�nt�l� anlat�lm��t�r.
\end_layout

\begin_layout Standard
T�m �ekirdek parametrelerini ve a��klamalar�n�, kernel-source paketini kurduktan
 sonra /usr/src/linux/Documentation/kernel-parameters.txt dosyas� i�inde
 bulabilirsiniz.
\end_layout

\begin_layout Subsection*
M�d�r Ayarlar�
\end_layout

\begin_layout Standard
M�d�r init taraf�ndan �al��t�r�lmaktad�r, genellikle de�i�tirmenize gerek
 olmayan init ayarlar� /etc/inittab dosyas�nda bulunmaktad�r.
\end_layout

\begin_layout Standard
M�d�r�n kendi ayarlar� ise /etc/conf.d/mudur dosyas�ndan ve �ny�kleyiciyle
 �ekirde�e verilen mudur parametresinden yap�labilmektedir.
 �ekirdekten verilen ayarlar dosyada yazanlar�n yerine kullan�l�r.
\end_layout

\begin_layout Description
safe Bu se�enek verilirse, sorun yaratabilecek baz� donan�m i�lemleri yap�lmayac
ak, servislerden ise yaln�zca giri� ekran�n� ��kartan kdm ve ba�l� oldu�u
 servisler �al��t�r�lacakt�r.
\end_layout

\begin_layout Description
language A��l��ta ve giri� ekran�nda kullan�lacak olan sistem dilini belirler.
 �ntan�ml� de�eri T�rk�e'dir.
 Kurulum ba�ka bir dilde yap�lm��sa, ayar dosyas�nda bu dil se�ilidir.
\end_layout

\begin_layout Description
keymap E�er sistem dilinin �ntan�ml� klavye haritas�n� kullanmak istemiyorsan�z,
 bu se�enekle ba�ka bir harita belirleyebilirsiniz.
\end_layout

\begin_layout Description
clock Donan�m saatiniz Greenwich Merkezi Zaman�na (GMT) g�re ayarl�ysa bu
 de�eri UTC yap�n, e�er donan�m saatiniz yerel zamana g�re ayarl�ysa da
 local yap�n.
 �ntan�ml� de�eri yerele ayarl� saattir.
 Bu se�ene�i yaln�zca ayar dosyas�ndan verebilirsiniz.
\end_layout

\begin_layout Description
tty_number Kullanmak istedi�iniz metin ekran konsol say�s� �ntan�ml� alt�
 de�erinden farkl�ysa bu se�enekten belirtebilirsiniz.
 Bu se�ene�i yaln�zca ayar dosyas�ndan verebilirsiniz.
\end_layout

\begin_layout Description
debug Bu se�enek verilirse m�d�r t�m ��kt�lar�n� /var/log/mudur.log dosyas�na
 yazacak, hata d�zeltme bilgileri sa�layacakt�r.
\end_layout

\begin_layout Standard
Baz� �rnekler:
\end_layout

\begin_layout LyX-Code
mudur=safe,debug
\end_layout

\begin_layout LyX-Code
mudur=language:tr,keymap:trf
\end_layout

\begin_layout Subsection*
Donan�m Ayarlar�
\end_layout

\begin_layout Standard
A��l��ta otomatik olarak y�klenemeyen, ya da ne olursa olsun y�klenmesini
 istedi�iniz �ekirdek mod�llerini /etc/modules.autoload.d dizini i�indeki
 kernel-x.y.z bi�imindeki dosyalara her sat�ra bir mod�l ismi bi�iminde yazabilirs
iniz.
 Bu dosyalara bak�l�rken, mesela 2.6.16.24 �ekirde�i �al���yorsa s�ras�yla
 varsa kernel-2.6.16 ve kernel-2.6 dosyalar�na bak�lacakt�r.
\end_layout

\begin_layout Standard
Ayn� �ekilde, e�er otomatik y�klenmesi sorunlara yol a�an mod�ller varsa,
 /etc/hotplug/blacklist dosyas�na, ya da /etc/hotplug/blacklist.d/ dizini
 i�indeki herhangi bir dosyaya, gene bir sat�ra bir mod�l ismi gelecek �ekilde
 yazabilirsiniz.
\end_layout

\begin_layout Standard
Mod�llere �zel parametreler vermek i�in /etc/modules.d i�inde bir dosya olu�turup
, modprobe.conf belgesinde anlat�lan s�z dizimi ile alias, install, options
 gibi komutlar� verebilirsiniz.
 M�d�r�n bir par�as� olan update-modules komutu bu dosyalar� dola��p bir
 /etc/modprobe.conf dosyas� olu�turmaktad�r.
 Komutlar�n�z� bu dosyaya direk yazmay�n, yeni bir mod�l paketi yada �ekirdek
 kuruldu�unda otomatik olarak �st�ne yaz�lacakt�r.
\end_layout

\begin_layout Standard
Bir donan�m tak�ld���nda, bununla ilgili bir ayar yapmak, isim vermek, �zel
 bir program �al��t�rmak gibi �eyler yapmak i�in, /etc/udev/rules.d/ dizinine
 bir kural dosyas� koyman�z yeterlidir.
 Buraya ismi .rules sonekiyle biten yeni bir dosya kondu�unda otomatik olarak
 devreye girmektedir.
 Kural dosyas�n�n s�z dizimi i�in udev belgelerine bak�n.
\end_layout

\begin_layout Standard
M�d�r a��l�� s�ras�nda baz� harddisk parametrelerini ayarlayabilmektedir.
 Bu t�r bir ihtiyac�n�z varsa /etc/conf.d/hdparm dosyas�nda istedi�iniz disklere
 istedi�iniz parametreleri verebilirsiniz.
 Parametrelerin neler oldu�unu ��renmek i�in hdparm komutunun belgesine
 bak�n.
 Baz� parametreler sorunlara yol a�abilece�inden dikkatli olman�z tavsiye
 edilir.
 Dosyan�n s�z dizimi, ayg�t ad� = 
\begin_inset Quotes eld
\end_inset

parametreler
\begin_inset Quotes erd
\end_inset

 bi�iminde sat�rlardan olu�maktad�r.
 Ayg�t ad� /dev/ dizini alt�ndaki herhangi bir harddisk ayg�t� yada ba�l�
 bulunan t�m diskler i�in all olabilir.
\end_layout

\begin_layout Subsection*
Di�er Ayarlar
\end_layout

\begin_layout Standard
�ekirde�in kapat�l�nca kaybolan ve /proc/sys dosya sistemi arac�l���yla
 yap�lan ayarlar� i�in, /etc/sysctl.conf dosyas�n� kullanabilirsiniz.
 �rne�in a� ayarlar�ndan t�m makinelere g�nderilen pinglere cevap vermeyi
 kapatmak i�in:
\end_layout

\begin_layout LyX-Code
net.ipv4.icmp_echo_ignore_broadcasts = 1
\end_layout

\begin_layout Standard
gibi bir sat�r ekleyebilirsiniz.
 A��l��ta bu dosya okunurken, /proc/sys/net/ipv4/ dizinindeki icmp_echo_ignore_b
roadcasts dosyas�na 1 de�eri yaz�larak �ekirde�in bu �zelli�i �al��t�r�lacakt�r.
 Daha fazla bilgi i�in sysctl komutuna ve �ekirdek belgelerine bakabilirsiniz.
\end_layout

\begin_layout Standard
Servislerin ayar dosyalar� da genellikle /etc/conf.d/ dizini i�inde durmaktad�r.
\end_layout

\begin_layout Standard
Bunlardan �nemli bir tanesi local.start ve local.stop dosyalar�d�r.
 �lki a��l��ta, ikincisi ise kapan��ta �al��t�r�lan birer kabuk beti�idir.
 Pardus taraf�ndan kullan�lmayan ve tamamen kullan�c�lara ait olan bu dosyalar�n
 i�ine, �htiya� halinde kendi �zel komutlar�n�z� koyabilirsiniz.
\end_layout

\begin_layout Section
Paketleme Bilgileri
\end_layout

\begin_layout Standard
Pisi paketi yaparken, paketledi�iniz program� a��l�� sistemine entegre etmenizi
 gerektiren �e�itli durumlarla kar��la�abilirsiniz.
\end_layout

\begin_layout Subsection*
�ekirdek Mod�l� Paketleri
\end_layout

\begin_layout Standard
�ekirdek mod�lleri i�eren bir paket yaparken, paketinize /lib/modules/2.6.xx.xx/
 dizininin hemen alt�ndaki modules.* dosyalar�n� almamal�s�n�z.
 Aksi takdirde dosya �ak��malar� ortaya ��kabilir.
 Mod�l paketleri kurulurken bu dosyalar sistemdeki mod�ller taranarak update-mod
ules komutu taraf�ndan d�zg�n bir �ekilde olu�turulacakt�r.
\end_layout

\begin_layout Standard
E�er mod�l�n in�as� s�ras�nda bu dosyalar paket kurulum dizinde olu�uyorsa,
 actions.py i�inde basit�e
\end_layout

\begin_layout LyX-Code
pisitools.remove("/lib/modules/*/modules.*")
\end_layout

\begin_layout Standard
ile silebilirsiniz.
\end_layout

\begin_layout Standard
E�er bir mod�l�n her a��l��ta mutlaka y�klenmesini istiyorsan�z, �omar System.Pac
kage beti�inizde, ihtiyac�n�za g�re /etc/modules.autoload.d/ dizini i�inde
 kernel-2.x yada kernel-2.x.y dosyas�n�n sonuna bir sat�r olarak ekletebilirsiniz.
 Dosyada daha �nce zaten b�yle bir sat�r olup olmad���n� da kontrol edin!
\end_layout

\begin_layout Standard
Bir mod�l�n donan�m varsa bile otomatik y�klenmesinin �n�ne ge�mek gerekiyorsa
 ise, /etc/hotplug/blacklist.d/ dizini i�ine kendi paket ad�n�zda bir dosyaya
 mod�l adlar�n� sat�r sat�r yaz�p koymal�s�n�z.
\end_layout

\begin_layout Standard
Mod�llerinizin parametreleri, gene paket ad�n�z� ta��yan bir dosyada, /etc/modul
es.d/ dizinine koymal�s�n�z.
 Kurulumda update-modules, gene otomatik olarak /etc/modprobe.conf dosyas�n�
 g�ncelleyecektir.
\end_layout

\begin_layout Subsection*
Donan�mla �lgili Paketler
\end_layout

\begin_layout Standard
Donan�m tak�lma olaylar�n� yakalamak ve bunun �zerine bir �eyler yapmak
 i�in udev sistemini kullan�n.
 Haz�rlayaca��n�z kural dosyas�n� /etc/udev/rules.d/ dizinine koyman�z yeterli
 olacakt�r.
\end_layout

\begin_layout Subsection*
Servis Paketleri
\end_layout

\begin_layout Standard
E�er arkaplanda �al���p hizmet verecek bir program paketliyorsan�z, ya da
 a��l�� s�ras�nda �al��t�rman�z gereken komutlar varsa, bir �omar System.Service
 beti�i yaz�p paketinize eklemeniz gerekmektedir.
 Bu betikle ilgili bilgiler bir sonraki b�l�mde anlat�lm��t�r.
\end_layout

\begin_layout Subsection*
�evre De�i�kenleri
\end_layout

\begin_layout Standard
�evre de�i�kenlerinizi kabu�a vermek ve kitapl�k, komut gibi yollara eklemeler
 yapmak istiyorsan�z, /etc/env.d/ dizinine,
\end_layout

\begin_layout LyX-Code
LALA=
\begin_inset Quotes erd
\end_inset

deneme
\begin_inset Quotes erd
\end_inset


\end_layout

\begin_layout LyX-Code
LDPATH=
\begin_inset Quotes erd
\end_inset

/usr/lala/lib
\begin_inset Quotes erd
\end_inset


\end_layout

\begin_layout Standard
bi�iminde sat�rlardan olu�an bir dosya koyman�z yeterlidir.
 De�i�kenlerinizin �nceli�ini belirlemek i�in dosya ad�n� XX, 00 ile 99
 aras�nda bir say� olacak �ekilde XXpaketad� bi�iminde verin.
 Bu dosyalar i�lenirken k���k say�dan b�y��e gidilmekte, ve sonra gelen
 de�er �ncekinin �st�ne yaz�lmaktad�r.
 Fakat yol belirten PATH, LDPATH, MANPATH, vb de�i�kenlerde farkl� bir mant�k
 izlenmekte, bu de�i�kenler birbirlerine : i�areti ile eklenmektedir.
\end_layout

\begin_layout Section
Servis Betikleri
\end_layout

\begin_layout Subsection*
�omar System.Service S�n�f�
\end_layout

\begin_layout Standard
M�d�r i�in yaz�lm�� servis betikleri �omar'da bu s�n�fa kay�t olurlar ve
 a�a��daki metotlar� sa�larlar:
\end_layout

\begin_layout Subsubsection*
System.Service.info
\end_layout

\begin_layout Standard
Servis hakk�nda bilgi d�nd�r�r.
 �lk sat�r servisin tipi, ikinci sat�r durumu, son sat�r da yerelle�tirilmi�
 olarak servisin ad�n� verir.
\end_layout

\begin_layout Standard
�� tip servis vard�r:
\end_layout

\begin_layout Description
server Apache, OpenSSH, Postfix gibi d�� bilgisayarlara hizmet veren web,
 kabuk, eposta sunucu gibi servislerin ba�latma betikleri.
\end_layout

\begin_layout Description
local Pardus masa�st�n�n �al��abilmesi i�in yerel programlara hizmet veren
 DBus, HAL, Zemberek gibi servislerin ba�latma betikleri.
\end_layout

\begin_layout Description
script Bir servis ba�latmayan, yaln�zca a��l��ta belli i�lemleri yerine
 getiren betikler.
\end_layout

\begin_layout Standard
Bir servis d�rt durumda olabilir:
\end_layout

\begin_layout Description
on Servis s�rekli olarak a��kt�r ve �u anda �al��maktad�r.
\end_layout

\begin_layout Description
started Servis kapal�d�r ama kullan�c� taraf�ndan �al��t�r�lm��t�r.
\end_layout

\begin_layout Description
stopped Servis a��kt�r ama bir sebepten dolay� durdurulmu� yada �al��amam��t�r.
\end_layout

\begin_layout Description
off Servis kapal�d�r.
\end_layout

\begin_layout Standard
Servis tipi ve ad�, kullan�c� aray�zlerinde g�stermek i�in tasarlanm��t�r.
\end_layout

\begin_layout Subsubsection*
System.Service.start
\end_layout

\begin_layout Standard
Servisi ba�lat�r.
\end_layout

\begin_layout Subsubsection*
System.Service.stop
\end_layout

\begin_layout Standard
Servisi durdurur.
\end_layout

\begin_layout Subsubsection*
System.Service.reload
\end_layout

\begin_layout Standard
E�er servis destekliyorsa durdurmadan ayarlar�n� tekrar y�kleyip g�ncellemesini
 sa�lar.
\end_layout

\begin_layout Subsubsection*
System.Service.setState (state)
\end_layout

\begin_layout Standard
Servisin durumunu de�i�tirir.
 E�er state parametresi "on" verilirse, servis �al��t�r�l�r ve s�rekli olarak
 a��k konuma getirilir.
 B�ylece bilgisayar� yeniden ba�latt���n�zda servis otomatik olarak a��lacakt�r.
 State "off" verilerek servis kapat�l�p �al��mayacak �ekilde ayarlan�r.
\end_layout

\begin_layout Subsubsection*
System.Service.ready
\end_layout

\begin_layout Standard
Servis e�er "on" olarak ayarlanm��sa, start metodunu �a��rarak ba�lat�r.
 M�d�r a��l�� s�ras�nda t�m servislere bu �a�r�y� yaparak servisleri ba�latmakta
d�r.
\end_layout

\begin_layout Subsubsection*
System.Service.changed
\end_layout

\begin_layout Standard
Bu uyar� bir servisin durumu de�i�ti�inde g�nderilir.
 Parametre olarak "started" ve "stopped" de�erlerini verir.
\end_layout

\begin_layout Subsection*
�omar comar.service Mod�l�
\end_layout

\begin_layout Standard
Servis betiklerinde s�k kullan�lan fonksiyonlar comar-api paketi ile gelen
 bu Python mod�l�nde sa�lanm��t�r.
\end_layout

\begin_layout Standard
Betiklerde:
\end_layout

\begin_layout LyX-Code
from comar.service import *
\end_layout

\begin_layout Standard
�eklinde kulland���n�zda info, setState, ready metotlar� sizin i�in tan�mlanm��
 olacakt�r.
 B�ylece yaln�zca start ve stop metotlar� ile bir servis beti�i yazabilirsiniz.
 Bu haz�r fonksiyonlar, betik tipi ve ad� bilgisini beti�inizin i�inde tan�mlaya
ca��n�z serviceType ve serviceDesc de�i�kenlerinden alacakt�r.
\end_layout

\begin_layout Standard
E�er servisinizin �al���p �al��mad���na g�re True/False d�nd�ren bir status
 fonksiyonu yazarsan�z, bu da servisinizin durumunu info �a�r�s�nda raporlarken
 kullan�lacakt�r.
\end_layout

\begin_layout Standard
Bu mod�l� import etti�iniz halde, bu fonksiyonlar� kendiniz de tan�mlayabilirsin
iz, bu durumda beti�iniz i�indekiler �al��acakt�r.
\end_layout

\begin_layout Standard
Mod�lde ayr�ca �u yard�mc� fonksiyonlar bulunmaktad�r:
\end_layout

\begin_layout Subsubsection*
run()
\end_layout

\begin_layout Standard
Parametre olarak verilen komutu yeni bir kabuk a�madan �al��t�r�r.
 Komutun d�n�� de�erini d�nd�r�r.
\end_layout

\begin_layout Standard
�rnek:
\end_layout

\begin_layout LyX-Code
run("/sbin/start-stop-daemon --start --quiet --exec /usr/sbin/cpufreqd")
\end_layout

\begin_layout Subsubsection*
checkDaemon()
\end_layout

\begin_layout Standard
Verilen pid dosyas�n�n g�sterdi�i servisin �al���p �al��mad���na bakar.
\end_layout

\begin_layout Standard
�rnek:
\end_layout

\begin_layout LyX-Code
def status():
\end_layout

\begin_layout LyX-Code
    return checkDaemon("/var/run/kdm.pid")
\end_layout

\begin_layout Subsubsection*
waitBus()
\end_layout

\begin_layout Standard
Dosya ad� verilen unix sokete ba�lan�labiliyorsa True aksi halde False de�erini
 d�nd�r�r.
 Bir servisin ba�lat�lmas� ile istemcileri dinlemeye ba�lamas� aras�nda
 bir s�re ge�iyorsa bu komutla bekleyebilirsiniz.
\end_layout

\begin_layout Standard
Opsiyonel timeout parametresi ile maksimum bekleme s�resini (�ntan�ml� 5
 saniye), yine opsiyonel wait parametresi ile de deneme aral�klar�n� (�ntan�ml�
 0.1 saniye) ayarlayabilirsiniz.
 E�er stream de�il de datagram tipinde bir sokete ba�lanman�z gerekiyorsa
 False de�erli bir stream parametresi vermelisiniz.
\end_layout

\begin_layout Standard
�rnek (k�t�k servisi haz�r m�?):
\end_layout

\begin_layout LyX-Code
waitBus("/dev/log", stream=False)
\end_layout

\begin_layout Standard
�rnek (dbus servisi haz�r m�?):
\end_layout

\begin_layout LyX-Code
waitBus("/var/lib/dbus/system_bus_socket")
\end_layout

\begin_layout Subsubsection*
loadEnvironment()
\end_layout

\begin_layout Standard
�evre de�i�kenlerini /etc/profile.env dosyas�ndan okuyup �al��an s�re� i�in
 ge�erli k�lar.
 B�ylece buradaki de�i�kenleri kullanan servisleri, ayr� bir kabuk ba�latmadan
 �al��t�rabilirsiniz.
\end_layout

\begin_layout Subsubsection*
config
\end_layout

\begin_layout Standard
Bu bir Python s�zl�k de�i�keni olup, /etc/conf.d/betikpaketad� dosyas�ndaki
 isim=de�er bi�imindeki ayarlar� i�erir.
 E�er kulland���n�z ayar dosyas� ad� beti�inizin paket ad�ndan farkl�ysa
 serviceConf de�i�kenine dosya ad�n� verebilirsiniz (gene /etc/conf.d/ i�inde
 bir dosya olmak �zere).
\end_layout

\begin_layout Section
Teknik Yap�
\end_layout

\begin_layout Standard
Pardus a��l�� sisteminde, olabildi�ince modern bir yap� kullan�yoruz.
 Ayg�t dosyas� olu�turma, donan�m tan�ma programlar�n� tetikleme i�leri
 tamamen udev taraf�ndan yap�lmakta, �ekirdek ile udev aras�nda eski hotplug
 sistemi yerine netlink soket ba�lant�s� kullan�lmakta, donan�ma ait mod�l�n
 bulunmas� sysfs dosya sisteminden gelen �retici/�r�n gibi bilgilerle, kurulu
 olan mod�llerin desteklediklerinin listesi kar��la�t�r�larak dinamik olarak
 yap�lmakta, a��l�� sistemi ve servis betikleri y�ksek seviyeli Python diliyle
 yaz�lmakta.
\end_layout

\begin_layout Subsection*
Temel yakla��m�m�z
\end_layout

\begin_layout Itemize
Donan�m tan�ma dinamik olmal�, kurulu sistem donan�mda de�i�iklikler oldu�unda,
 yeniden elle ayar istemeden, �al��maya devam edebilmelidir,
\end_layout

\begin_layout Itemize
Programlar�n sistemle entegrasyonu kolay ve problemsiz olmal�d�r,
\end_layout

\begin_layout Itemize
A��l��taki erken bir sorun sistemi kurtarmay� �ok zorla�t�rmakta oldu�u
 i�in, temel i�lemler �ok sa�lam olmal�, bir hata ��kt���nda bunu d�zeltmek
 i�in �aba g�stermeli, daha g�venli a��l�� se�enekleri sa�lamal�d�r,
\end_layout

\begin_layout Itemize
Sistem esnek olmakla birlikte, yeterli performans� da sa�lamal�d�r.
\end_layout

\begin_layout Subsection*
Tasar�m Kararlar�
\end_layout

\begin_layout Description
Python Nedeni �ok a��k.
 Kabuk, awk, perl, sed betiklerinden olu�an �orba yerine, bak�m� ve okumas�
 kolay, ihtiyac�m�z olan karakter dizisi (string) ve liste, s�zl�k gibi
 veritiplerini �ok g��l� bir �ekilde destekleyen, fonksiyonel ve nesne tabanl�,
 h�zl� ve temiz program geli�tirilebilen bir dil se�tik.
 Kod b�y�kl��� b�y�k �l��de k�sal�rken, �zelliklerimiz ve h�z�m�z artt�.
\end_layout

\begin_layout Description
Disk\InsetSpace ~
h�z� Harddisklerin olduk�a y�ksek olan okuma h�z�, harddiskin okuyucu
 kafas�n�n gereksiz dola��m�yla b�y�k �l��de d���yor.
 Bu a��r� dola��m�n sebepleri aras�nda dosya sisteminin fragmentasyonu,
 �ok say�da dosyaya eri�im, okuma/yazma i�lemlerinin farkl� dosyalar �zerinde
 i�i�e yap�lmalar�, okuma i�leminin tek seferde de�il, ara ara par�alar
 halinde yap�lmas� var.
 Bunu �nlemek i�in, m�d�r�n ana k�sm�n� tek bir dosya (mudur.py) olarak tuttuk,
 d��ardan �a��rd���m�z programlar� tam yollar� ile (/sbin/mount �eklinde)
 �a��rd�k, Python yorumlay�c�s�n�n bir defada y�klenince bir�ok mod�l� (os,
 sys, string, time, glob, vb) sa�l�yor olmas�n�n avantaj�n� kulland�k, kabu�un
 zay�fl��� nedeniyle �ok kullan�lmak zorunda kal�nm�� ge�ici dosyalardan
 ka��nd�k.
\end_layout

\begin_layout Description
�omar Klasik /etc/init.d/ alt�ndaki kabuk betikleri yerine Python ile yaz�lm��
 �omar betikleri kullanmay� se�tik.
 Dezavantaj� servis betiklerinin yeniden yaz�lmas�n�n gerekmesi.
 Da��t�mda servis beti�i gerektiren uygulama say�s�n�n %5 alt�nda olmas�
 ve bu betikleri yazman�n, Python gibi kolay bir dille birer start ve stop
 metodu yazmaktan ibaret olmas�, ve Pisi paket�ilerinin zaten Python ile
 �al���yor olmas�, bu dezavantaj� �nemsiz k�l�yor.
 Haz�r �omar yap�s�n� kullanmak, servisleri y�neten ara�lar yapmay�, ve
 servis y�netimi yetkilerini kullan�c�lara da��tabilmeyi �ok kolayla�t�rmakta.
\end_layout

\begin_layout Description
init Ba�ka a��l�� sistemi denemelerinin (initng, depinit, vs) tersine, temel
 s�reci de�i�tirmekten ka��nd�k.
 Bu s�re� kendi i�ini �ok iyi yap�yor ve y�llar�n sa�laml���na sahip.
 Paralelli�i temel a��l�� bitmeden zaten ba�latam�yoruz, �u anda �omar ile
 servisleri paralel �al��t�r�yoruz, m�d�r de init taraf�ndan �al��t�r�l�yor.
\end_layout

\begin_layout Description
sleep En �ok ka��nd���m�z komut.
 Kafadan bir s�re uyuyup, bekledi�imiz olay�n tamamland���n� varsaymak yerine,
 o olay�n ger�ekten olup olmad���n� kontrol ediyoruz.
 Mesela syslogd ba�latt�ktan sonra, i�lemlere devam etmeden bir saniye beklemek
 yerine, /dev/log soketinin a��lmas�n� bekliyoruz, b�ylece s�re�lerimiz
 hem daha sa�lam, hem de daha h�zl� oluyor.
\end_layout

\begin_layout Description
udev Hemen hemen t�m da��t�mlar taraf�ndan kullan�l�yor.
 Klasik diskte tutulan sabit /dev dizinine ve bir s�re �ekirde�e dahil olup
 sonra at�lan devfs sistemine g�re, �ok temiz ve esnek.
\end_layout

\begin_layout Description
muavin Donan�m tan�ma s�ras�nda udev ile modprobe aras�nda bizim muavin
 program�m�z bulunuyor.
 �ekirdekten gelen MODALIAS de�erini direk modprobe etmemekteki amac�m�z,
 araya daha esnek bir kontrol sokabilmek.
 MODALIAS, �zellikle ISAPNP gibi veri yollar�nda hen�z ba�ar�l� de�il.
 Muavin ayr�ca, CPU frekans mod�lleri gibi, daha sezgisel metotlarla bulunan
 mod�llerle de ilgileniyor.
\end_layout

\begin_layout Section
Belge Ge�mi�i
\end_layout

\begin_layout Itemize
�lk s�r�m (2006-08-25), G�rer �zen
\end_layout

\end_body
\end_document
